System zasilania elektroener ...

Specyficzny system prowadzenia ruchu pociągów w metrze, charakteryzujący się dużą ilością pojazdów na linii - w większości w tunelach, wymag ...

Stacja Techniczno-Postojowa ...

Stacja Techniczno-Postojowa Kabaty położona jest na skraju Lasu Kabackiego, na południowym końcu linii metra. Zajmuje powierzchnię ponad 33 ...

Budowa metra głębokiego w Wa ...

W dniu 14 grudnia 1950 roku Rząd podjął Uchwałę o projektowaniu i budowie metra w Warszawie. Uchwała powołała do życia Biuro Projektów „Metr ...

Warszawskie metro - od konce ...

Pierwsze rozmowy na temat konieczności budowy metra w Warszawie sięgają lat dwudziestych obecnego wieku. Warszawa liczyła już wówczas ponad ...
Content Management Powered by UTF-8 CuteNews

essays online

Artykuły

Człowiek o którego upomniało się metro

Tak bez wątpienia można powiedzieć o profesorze Janie Podoskim, światowej sławy specjaliście od trakcji elektrycznej, przewodniczącym rady naukowo konsultacyjnej przy generalnej dyrekcji budowy metra.

Urodził się w 1904 roku w Kijowie. Jest synem znanego profesora Politechniki Warszawskiej - Romana Podoskiego, który zaszczepił w nim zainteresowania techniką elektryczną. W roku 1922 rozpoczął studia na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej. W tym też czasie podejmuje pracę zawodową w Elektrowni Warszawskiej. Następnie zostaje asystentem w Katedrze Miernictwa Elektrycznego. W roku 1928 uzyskuje dyplom inżyniera.


Fot. 1. Profesor Jan Podoski w swoim prywatnym mieszkaniu.
W końcu lat dwudziestych pojawiają się w Polsce pierwsze koncepcje elektryfikacji kolei. Inżynier Podoski jest zwolennikiem i propagatorem ich rozwoju. Zostaje wysłany na roczny staż do Francji, Włoch, Szwajcarii i Maroka, gdzie zapoznaje się z pracą i eksploatacją kolei elektrycznych. Zdobyte tam doświadczenia wykorzystuje następnie w pracy zawodowej.

W latach 1928-1934 pracuje w Biurze Projektów i Studiów PKP, a w latach 1934-1938 zostaje zastępcą kierownika robót przy elektryfikacji pierwszego w kraju odcinka linii w węźle warszawskim PKP. Pracuje jednocześnie na Politechnice Warszawskiej w charakterze starszego asystenta.

Praca zawodowa Jana Podoskiego - to przede wszystkim pasja - tak mówiły i mówią osoby, które miały możliwość współpracy z Profesorem. W 1938 roku odbiera pierwszą nagrodę za pracę traktującą o rozwiązaniu problemu komunikacji miejskiej w Polsce. W latach 1938-1939 pełni funkcję dyrektora Fabryki Sygnałów Kolejowych w Bydgoszczy.

Wybuch drugiej wojny światowej zmienia całkowicie charakter pracy Profesora. Bierze udział w kampanii wrześniowej, którą kończy na Litwie, gdzie - jak to często wspomina - przekroczyła mnie granica. Następnie przez Szwecję dociera do Francji, bierze udział w kampanii francuskiej. Po ewakuacji dociera do Anglii. Żołnierska karta profesora Podoskiego to osobny rozdział życia, przyczynek do napisania poważnej książki. Należy wspomnieć, że był adiutantem Szefa Sztabu Naczelnego Wodza w Londynie. W tym czasie kończy Wyższą Szkołę Wojenną i obejmuje Wydział Przerzutu Lotniczego, kierując praktycznie wszystkimi przerzutami do Polski, najpierw z Anglii, potem z Włoch. Jest jednym z tych, którzy organizowali udany lot po części rakiety V-2. Następnie przechodzi do Sztabu 1 Dywizji Pancernej generała Maczka, bierze udział w walkach o wyzwolenie Holandii i Niemiec. Po demobilizacji podejmuje pracę w przedsiębiorstwie angielskim (lata 1946-1947), w tym samym, które przed wojną elektryfikowało węzeł warszawski. Tak kończy się rozdział wojennej tułaczki Jana Podoskiego.


Fot. 2. Tablica pamiątkowa na stacji Politechnika, wspominająca Jana Podolskiego. Widnieje na niej cytat profesora " ...budowa metra przywróci Warszawie rolę wielkiej europejskiej metropolii, która się nam, Polsce, należy... ".
Na prośbę rektora Politechniki Warszawskiej inż. Jan Podoski wraca do kraju w roku 1947 (i od razu, niemal z marszu, zostaje wykładowcą). Dwa lata później uzyskuje z wyróżnieniem tytuł doktorski. W tym czasie obejmuje kierownictwo Pracowni Trakcyjnej, zorganizowanej z myślą o budowie metra w Warszawie. W końcu roku 1949 zostaje aresztowany. Fałszywie zarzucano mu wówczas współpracę z obcym wywiadem i skazano na 8 lat więzienia. Po 5 latach zostaje zwolniony i w pełni zrehabilitowany. Niezwłocznie podejmuje pracę naukową. Rok później uzyskuje tytuł i stanowisko profesora nadzwyczajnego na macierzystej uczelni, gdzie wraz z gronem współpracowników opracował, pierwszą w Polsce, kompleksową koncepcję układu komunikacyjnego dużego miasta na przykładzie Warszawy. Koncepcja stała się wzorem opracowania sieci komunikacyjnych dla kilku większych miast w Polsce. W roku 1955 zostaje profesorem zwyczajnym, a wkrótce potem dziekanem Wydziału Elektrycznego PW.

Z wiedzy i doświadczenia profesora Jana Podoskiego korzystała Organizacja Narodów Zjednoczonych, czyniąc go ekspertem w sprawach transportu w krajach rozwijających się. Ponad 6 lat pracował w krajach afrykańskich, między innymi w Zairze, Ghanie, Egipcie, Kongu, Algierii, Sierra Leone. Od 1956 roku jest członkiem indywidualnym, a obecnie doradcą Międzynarodowej Unii Transportu Publicznego. Piastuje również funkcję członkowską w Institution of Electrical Engineers. Profesor Jan Podoski to znany także przedstawiciel Komitetu Elektrotechniki PAN, którego przewodniczącym był przez 5 lat, a później był jego wiceprzewodniczącym. Nacpienić należy również, że członkiem Stowarzyszenia Elektryków Polskich został w roku 1928. W roku 1969 otrzymał najwyższą godność tego stowarzyszenia - członka honorowego.

5 listopada 1986 roku w Małej Auli Politechniki Warszawskiej odbyła się jedna z najmilszych dla profesora Podoskiego uroczystości. Z rąk Jego Magnificencji Rektora Politechniki Warszawskiej otrzymał tytuł doktora honoris causa. Decyzję o nadaniu tego tytułu Senat Politechniki Warszawskiej podjął w uznaniu zasług w dziedzinie nauki i jej popularyzacji oraz działalności społecznej.

Wróćmy jednak do metra, gdyż ono stało się jedną z najpoważniejszych pasji profesora. Interesowałem się metrem jeszcze przed wojną - stwierdził Profesor - jednakże nie uczestniczyłem bezpośrednio w pracach przygotowawczych w tamtym okresie. Dopiero w 1947 roku znalazłem się wśród ludzi, którzy postanowili urzeczywistnić przedwojenne plany w odbudowującej się Warszawie. Zaprojektowaliśmy metro, które tylko nieznacznie odbiega pod względem trasy i metod realizacji od obecnie budowanego. 29 marca 1993 roku Rada Warszawy jednogłośnie przyznała profesorowi Janowi Podoskiemu honorowe obywatelstwo stolicy.

Jan Podoski zmarł 1998 roku (przyp. red. metro.civ.pl).

Źródło: Ratusz 4/1995

Wróć do spisu artykułów

© 2001-2011 Piotr Pietrzak

Niniejsza strona internetowa jest serwisem informacyjnym na temat Metra Warszawskiego. Jest to najstarsza strona o tematyce "metrowskiej" w polskim internecie, której założenie datuje się na połowę 2001 roku. Nie jest oficjalną stroną firmy Metro Warszawskie Sp. z o.o. Autor strony nie pracuje dla metra w Warszawie. W celu skontaktowania się z władzami Metra Warszawskiego należ udać się na oficjalną stronę spółki.